Dysplazja stawów biodrowych
Z Niuflandii.
Spis treści |
[edytuj] Dysplazja stawów biodrowych
[edytuj] Klasyfikacja wyników prześwietleń stawów
[edytuj] Opis choroby
Choroba powoduje, że staw biodrowy lub łokciowy rozwija się wadliwie. W budowie prawidłowego stawu uczestniczą dopasowane do siebie: panewka i główka stawu. W dysplazji - mówiąc najkrócej – obie powierzchnie nie są do siebie dopasowane. Bezpośrednią przyczyną może być zbyt luźny aparat wiążący, zbyt płaska panewka, niecałkowite wykształcenie główki kości. Staw staje się „luźny�? i nie amortyzuje prawidłowo obciążeń. Ta deformacja prowadzi do bolesnego stanu zapalnego i degeneracji. Początkowo następuje spłycenie panewki, której krawędź coraz słabiej obejmuje krzywiznę główki. Więzadła i torebka stawowa ulegają zwiotczeniu. W konsekwencji tego główka kości udowej zmienia swe położenie, wyskakuje z łożyska, rysuje krawędź panewki. Fachowa nazwa tego procesu to „nadwichnięcie stawu biodrowego�?. Całość przypomina „rozklekotany�?, źle skręcony mechanizm. W wyniku mikrourazów związanych z niewłaściwym ruchem główki uszkodzeniu ulega powierzchnia chrząstki. Chrząstka traci stopniowo gładkość, pojawiają się na niej zmiany zwyrodnieniowe i wytwórcze (osteofity). Zmiany te ograniczają ruchomość i powodują bolesność. Przyczyną dysplazji są: 1. Złe odżywianie – głównie zbyt kaloryczna dieta w okresie szczenięctwa, prowadząca do nadwagi i zbytniego obciążenia rozwijającego się kośćca. Także - podawanie zbyt dużej ilości wapnia (lub niewłaściwych proporcji wapnia do fosforu). Generalnie nie ma się co cieszyć, że pies rośnie jak na drożdżach i wygląda jak pączek… Błędem jest też stosowanie bez umiaru odżywek witaminowo-mineralnych.
2. Przeciążenie organizmu ćwiczeniami - szczenię nie powinno się forsować, intensywnie skakać. Nie wolno dopuścić, aby poruszało się na śliskich powierzchniach (powoduje to nadmierne i stałe napinanie mięśni w celu utrzymania równowagi). Najbardziej pożądany i zalecany sport to pływanie. Podczas pływania ma miejsce praca mięśni, ale stawy – odpoczywają. 3. Skłonności dziedziczne - mechanizm dziedziczenia jest złożony, prawdopodobnie poligeniczny 4. Zakażenia wirusowe i bakteryjne 5. Urazy mechaniczne, komplikacje przy porodzie.
Przebieg choroby Proces chorobowy rozpoczyna się około 2 tygodnia życia, dysplazję można rozpoznać już u 8-tygodniowego szczeniaka. Dysplazja może dawać objawy, ale nie musi. Objawy zwyrodnienia stawu mogą pojawić się po kilku, kilkunastu miesiącach, ale również dopiero po kilku latach. Można jednak z pewnym przybliżeniem przyjąć, że jeśli pies „ma mieć dysplazję�? to jej symptomy objawią się pomiędzy 6 miesiącem a 1-szym rokiem życia. Zdarza się, że pies HDB ma lekkie objawy, a HDC – dożywa bez najmniejszych dolegliwości późnej starości. Następstwem są problemy z poruszaniem się i artretyzm. Dysplazja jest nieuleczalna, można jedynie łagodzić jej objawy lub zdecydować się na sztuczny staw biodrowy. Schorzenie to nie dotyczy jedynie goldenów, ale wszystkich ras dużych, szybko rosnących. Oznaką choroby mogą być
- trudności przy wstawaniu, ostrożne kładzenie się - wszelkiego rodzaju kulawizny - sztywność kończyn - kłopoty z wykonywaniem skoków
Często w okresie wzrostu, że mięśnie i stawy „nie nadążają�? za szybkim wzrostem kości długich. Symptomem może być X-owate ustawienie kończyn i poruszanie się „zajęczymi susami�?.
Diagnostyka Chorobę da się zdiagnozować poprzez ocenę zdjęcie Rtg. Najczęściej wykonuje się po premedykacji, która polega na podaniu leków zwiotczających mięśnie i uspokajających. Niektórzy ortopedzi wykonują jednak rtg „na żywca�? – argumentując, że wyłączenie tonusu mięśniowego może zafałszować obraz stawów. Niewątpliwie takie zdjęcie może wykonać jedynie fachowiec po bardzo precyzyjnym ułożeniu psa. Dodatkowo wykonuje się badanie ortopedyczne, podczas którego lekarz bada manualnie każdy ze stawów. Większość osób zaleca prześwietlanie szczeniaka w wieku około 4 miesięcy. Jednak w tym wieku praktycznie u przeważającej części piesków stawy pozostawiają wiele do życzenia. Znam kilka osób, które przeszły horror zastanawiając się, czy nie poddać psa operacji. Tymczasem ten sam pies, jednak bez zabiegu, w wieku 1,5 roku (odpowiedni wiek na wykonanie „ostatecznego�? zdjęcia) otrzymał wynik A.
Możliwe wyniki prześwietlenia to:
- A - stawy normalne/A1, A2/ excellent/ 0/0
- B - stawy prawie normalne/B1, B2/ good/ 1/1
- C- lekka dysplazja/C1, C2/ fair/ 2/2
- D- częściowa dysplazja/D1, D2/ 3/3
- E - ciężka dysplazja/E1, E2/ 4/4
Należy liczyć się z tym, że wynik badania zależy od jakości zdjęcia i klasy lekarza, który je ocenia. Znaczenie ma przede wszystkim technika wykonania zdjęcia, prawidłowe ułożenie psa. Zdarzają się sytuacje, w których jeden lekarz oceni stawy na A, a drugi na B. Wynik badania do rodowodu może być wpisany tylko na podstawie opinii specjalisty uprawnionego do tego przez ZK (jest ich w Polsce kilku).
How do you read OFA numbers? Example: LR-100E24M-PI
LR = Breed Code, in this case a Labrador Retriever
100 = Ascending numerical identifier given to each animal within a breed evaluated as normal and given a number, in this case the 100th Labrador to be given a number
E = The phenotypic OFA evaluation, in this case E = Excellent, other normal phenotypes include G (Good) and F (Fair).
24 = The age in months when the testing was done, in this case 24 months
M = Sex, in this case a male
PI - Indicates that the animal has been permanently identified in the form of tattoo or microchip. If the animal lacks permanent identification, a suffix of NOPI is applied
